Leczenie ortodontyczne w pięciu krokach

Niezależnie od wybranej przez Ciebie metody, leczenie ortodontyczne będzie składać się z kilku etapów. Świadomość i zrozumienie wszystkich kolejnych kroków leczenia jest rzeczą bardzo istotną.

KROK 1 – Planowanie leczenia

Ze wszystkich 5 etapów jest on o tyle ważny, że precyzyjne planowanie leczenia ortodontycznego jest kluczowe w osiągnięciu najlepszych rezultatów. Twój ortodonta musi zweryfikować wszystkie przeciwwskazania do leczenia, zbadać pozycje zębów i dobrać najlepszy rodzaj aparatu ortodontycznego. Twoje zęby muszą być również zdrowe i pozbawione kamienia nazębnego. Jeżeli obawiasz się, że na Twoich zębach jest osad czy kamień nazębny, upewnij się, że zostanie to wyczyszczone przed założeniem aparatu ortodontycznego.

Decydując się na leczenie ortodontyczne musisz zrobić przynajmniej dwa zdjęcia rentgenowskie, które pozwolą zdiagnozować Twoją wadę zgryzu. Ortodonta pobierze również wyciski górnych i dolnych zębów, które przekaże do laboratorium. Na ich podstawie technik stomatologiczny przygotuje gipsowe modele Twoich zębów. Wraz ze zdjęciami są one niezbędne do zaplanowania leczenia ortodontycznego. Dodatkowo w przypadku aparatów ruchomych modele gipsowe są też niezbędne do zaprojektowania i wykonania samego aparatu.

Bez zdjęć rentgenowskich i modeli gipsowych rzetelny i kompleksowy plan leczenia będzie niemożliwy do przygotowania. Zarówno zdjęcia jak i modele są niezbędne również do wykonania pomiarów. Dzięki wykorzystaniu specjalistycznego oprogramowania komputerowego możemy wykonać niezbędne pomiary o wiele szybciej i znacznie dokładniej. Pomiarów jest bardzo dużo, a rzetelność ich przeprowadzenia ma kluczowy wpływ na efekt leczenia ortodontycznego.

Plan leczenia pokazuje dokładnie jakie działania będą wykonywane przez najbliższe kilkanaście miesięcy. Dla ortodonty jest to bardzo ważne zadanie, ponieważ musi dobrze zastanowić się nad taką kolejnością poszczególnych etapów leczenia, która zapewni optymalne efekty jeden po drugim. Podczas tworzenia planu leczenia Twój ortodonta podejmuje również decyzję o ewentualnym usunięciu zębów, które mogą okazać się konieczne w przypadku dysproporcji między łukami zębowymi. Często można uniknąć usuwania zębów, więc kluczowe jest tutaj doświadczenie Twojego ortodonty.

Wspomniane wyżej zdjęcia rentgenowskie, niezbędne do przeprowadzenia właściwych pomiarów i analizy warunków zgryzowych, to zdjęcie pantomograficzne (tzw. panorama) oraz zdjęcie cefalometryczne (tzw. cefalo). Wszystkie niezbędne zdjęcia możesz wykonać bezpośrednio w naszej klinice w centrum diagnostycznym Dentim Clinic.

zdjecie panoramiczne - aparat ortodontyczny

Zdjęcie panoramiczne (powyżej) jest wykorzystywane nie tylko w ortodoncji, ale również w pozostałych dziedzinach stomatologii. Pokazuje wszystkie zęby jednocześnie, również te, które są niewidoczne w jamie ustnej (np.: zęby zatrzymane), a także tkanki kostne otaczające zęby.

zdjecie cefalometryczne - aparaty ortodontyczne

Z kolei zdjęcie cefalometryczne (powyżej) przedstawia profil twarzy i czaszki. Oprócz zębów oraz kości szczęki i żuchwy, widoczne są również tkanki miękkie czyli usta, nos, policzki.

Wykonywanie tych zdjęć podczas noszenia aparatu ortodontycznego pozwala również na bieżącą ocenę postępów leczenia. Dla lekarza jest to także narzędzie ewentualnej weryfikacji wcześniej podjętych decyzji, a dla Ciebie doskonała okazja do porównania jak przemieszczają się Twoje zęby.

Dokładnie przygotowany plan leczenia uściśla rodzaj wady zgryzu, sugerowany aparat ortodontyczny (rodzaj i cena) oraz kolejne kroki leczenia. Na podstawie tego planu będziesz wiedzieć jak długo zajmie leczenie oraz ile będzie Cię ono kosztowało. Ważne jest, aby plan leczenia obejmował nie tylko cenę założenia aparatu ortodontycznego, ale również wszystkie wizyty kontrolne, cenę zdjęcia aparatu oraz cenę aparatu retencyjnego (niezbędnego po zakończeniu leczenia).

Jeżeli plan leczenia przewiduje usunięcie jednego lub kilka zębów albo wprowadzanie zatrzymanego zęba do łuku zębowego-przed rozpoczęciem leczenia niezbędne będzie spotkanie z chirurgiem stomatologicznym. Chirurg odpowiednio albo usunie albo odsłoni ząb, aby poźniej ortodonta mógł nakleić na niego zamek ortodontyczny.

KROK 2 – Założenie aparatu

Dzięki przeprowadzonej diagnostyce ortodonta podejmie po konsultacji z Tobą decyzję dotyczącą wyboru najlepszego aparatu ortodontycznego. Aparaty stałe nazywają się tak, ponieważ są naklejane na zęby na stałe, czyli na cały czas trwania leczenia ortodontycznego. W Dentim Clinic mamy wiele rodzajów aparatów, dzięki czemu możemy się zdecydować każdy znajdzie spełniający swoje oczekiwania. W grupie aparatów można wymienić: tradycyjny, samoligaturujący (np.: Damon) oraz nakładkowy (np.: Invisalign). Aparaty te różnią się między sobą długością trwania leczenia, interwałem pomiędzy wizytami kontrolnymi, rodzajem materiału użytego przy konstrukcji, komfortem noszenia aparatu oraz ceną.

Ponadto dostaniesz również wybór – czy aparaty stałe metalowe czy kosmetyczne. Zamki aparatów kosmetycznych wykonane są z białego materiału (aparaty kompozytowe i porcelanowe) lub przezroczystego (aparaty kryształowe), dzięki czemu są praktycznie niewidoczne po naklejeniu na zęby. W związku z faktem iż kosmetyczne aparaty stałe są droższe niż metalowe, rozwiązaniem pośrednim, często stosowanym, ograniczającym koszty jest naklejenie aparatu łączonego. W tym przypadku zamki kosmetyczne nakleja się tylko na zęby widoczne podczas uśmiechania (najczęściej są to zęby górne od trójki do trójki), a na pozostałe zęby nakleja się tańsze zamki metalowe. Proces naklejenia aparatu trwa około godziny i jest bezbolesny. W większości przypadków prawidłowe leczenie ortodontyczne wymaga naklejenia aparatu stałego na oba łuki zębowe. Zdarza się jednak też tak, że aparaty nie są naklejane jednocześnie. Niekiedy termin założenia dolnego i górnego aparatu może dzielić nawet kilka miesięcy. Dzieje się tak ponieważ często jeden z łuków zębowych wymaga odpowiedniego przygotowania i to właśnie na ten łuk najpierw nakleja się aparat stały. W momencie osiągnięcia żądanego stanu pierwszego łuku, nakleja się drugi aparat ortodontyczny na przeciwstawne zęby. Na tym etapie podczas przyklejania zamków, Twój ortodonta założyć powinien także łuk, chociaż przy pierwszej wizycie często nie jest on aktywowany.

Dobrą praktyką jest również udzielenie informacji dotyczącej higieny jamy ustnej podczas noszenia aparatu stałego oraz diety zalecanej podczas używania aparatu stałego.Należy też zwrócić uwagę na problemy u osób rozpoczynających leczenie ortodontyczne, jakim często są podrażnienia tkanek miękkich jamy ustnej (wargi, policzki i język) spowodowane przez zamki aparatu. Podrażnienia te pojawiają się w postaci ran i odleżyn, a ukojeniem będzie wtedy specjalny wosk stomatologiczny, którym należy przykryć drażniące zamki ortodontyczne lub elementy pierścieni ortodontycznych. Wspomniane podrażnienia są typowe dla tego okresu leczenia i ustępują już w pierwszych tygodniach leczenia ortodontycznego. Aparaty ruchome (nie mocowane na stałe) wymagają wcześniejszego przygotowywania w laboratorium ortodontycznym. Spośród dostępnych aparatów ruchomych możesz wybrać: tradycyjne metalowe lub przeźroczyste nakładki (np.: ClearAligner lub Invisalign). Po otrzymaniu aparatu z laboratorium Twój ortodonta umieści po raz pierwszy aparat w jamie ustnej, skontroluje jego wykonanie i dopasowanie oraz uruchomi elementy aktywne, takie jak klamry czy śruby. Twój ortodonta udzieli również porad dotyczących użytkowania aparatu ruchomego, podając na przykład sugerowaną liczbę godzin w ciągu doby, kiedy powinien on być zakładany.

Częstym zaleceniem w przypadku ruchomych aparatów ortodontycznych wyposażonych w śruby jest samodzielna regulacja we wskazanych przez Twojego ortodontę terminach. Na koniec otrzymasz też wskazania dotyczące higieny jamy ustnej oraz samego ruchomego aparatu ortodontycznego.

KROK 3 – Wizyty kontrolne

Jeżeli podejmiesz leczenie tradycyjnym aparatem stałym to wizyty będą się odbywały co 4-6 tygodni. W przypadku aparatów samoligaturujących rzadziej - średnio raz na dwa miesiące. Podczas tych wizyt kontrolnych Twój ortodonta uaktywni łuki oraz pozostałe elementy. Kolejne wizyty mogą również obejmować zastosowanie gumek, sprężynek, wyciągów czy też łańcuszków.

Jeżeli w trakcie Twojego leczenia wystąpi potrzeba dłuższego wyjazdu za granicę lub pojawi się inne leczenie, istnieje możliwość wydłużenia okresu pomiędzy wizytami kontrolnymi. Pamiętaj jednak, aby uprzedzić o tym swojego ortodontę na poprzedzającej wizycie. Dzięki temu zmodyfikuje odpowiednio Twój plan leczenia umożliwiając wystąpienie przerwy, upewniając się jednocześnie o prawidłowym przebiegu leczenia.

Jeżeli Twój lekarz wybierze dla Ciebie ruchomy rodzaj aparatu ortodontycznego, Twoje wizyty kontrolne będą miały na celu aktywowanie elementów aktywnych i bieżącą kontrolę postępów leczenia ortodontycznego (w przypadku aparatów metalowych) lub dopasowanie i przygotowywanie kolejnych nakładek (w przypadku aparatów nakładkowych). Wizyty kontrolne w przypadku alignerów Invisalign odbywają się raz na kilka miesięcy.

Zobacz opinię naszej pacjentki z leczenia ortodontycznego niewidocznym aparatem Invisalign.

KROK 4 – Usunięcie aparatu

W momencie uzyskania zaplanowanego efektu, czyli odzyskaniu prawidłowych kontaktów zgryzowych oraz pożądanego ustawienia zębów, możesz zdjąć swój aparat ortodontyczny. Wizyta ściągnięcia aparatu stałego trwa raptem kilkanaście minut . Polega na usunięciu zamków ortodontycznych oraz pozostałego na szkliwie kleju. Ze względu na wibracje podczas usuwania zamków i kleju, proces ten może się okazać lekko nieprzyjemny. Niemniej jednak sama czynność usuwania aparatu jest całkowicie bezpieczna dla zębów.

Dobrą praktyką po usunięciu stałego aparatu ortodontycznego jest wykonanie dokładnego przeglądu stomatologicznego, analizując szczególnie stan zębów, na których mocowany był aparat.

Zalecane jest również wykonanie zabiegów profilaktycznych jak skaling, piaskowanie czy lakierowanie.

Jeżeli nosisz ruchomy rodzaj aparatu ortodontycznego, krok czwarty będzie po prostu zaprzestaniem noszenia aparatu. Pamiętaj jednak, że decyzję o tym może podjąć jedynie Twój ortodonta.

KROK 5 – Utrwalanie efektów – retencja

Ten etap jest często lekceważony przez pacjentów, niemniej jednak z punktu widzenia ortodonty, jest to najważniejszy i praktycznie najdłuższy proces leczenia ortodontycznego. Dzieje się tak, ponieważ wyprostowane zęby po zdjęciu aparatu mają tendencję do „powrotów”. Pozostawione sobie nie przesuną się dokładnie do stanu wyjściowego, ale mogą ponownie przesuwać się w nieprzewidziany i niekorzystny układ. Z tego powodu niezbędne jest utrwalenie osiągniętych efektów leczenia ortodontycznego poprzez retencję.

Retencja, podobnie jak same aparaty ortodontyczne, może być stała lub ruchoma. W przypadku stałej retencji otrzymasz retainer, czyli metalowy drucik przyklejony od wewnętrznej części zębów (od strony języka). Główna zaleta retainera to jego niewidoczność oraz brak konieczności wyjmowania/zakładania (jest to rozwiązanie mocowane na stałe). Istotną wadą tego rozwiązania jest utrudniona higiena tej części jamy ustnej oraz wzmożona tendencja do narastania kamienia nazębnego.

W przypadku retencji ruchomej otrzymasz płytkę retencyjną, która przypomina wyglądem sam aparat ruchomy. Celem płytki nie jest jednak przesuwanie zębów, lecz ich utrzymanie w pozycji osiągniętej po leczeniu. Bez wątpienia płytka retencyjna ma jedną kluczową zaletę – dzięki temu, że można ja wyciągać (np.: przed posiłkiem) – umożliwia łatwiejszą i skuteczniejszą higienę jamy ustnej (łatwiej jest myć i nitkować zęby). Płytka retencyjna ma też drobną wadę, którą jest dyskomfort związany z ich rozmiarem oraz widoczność podczas uśmiechu.

Obok płytki retencyjnej drugim przykładem ruchomej retencji jest pozycjoner, wyglądem przypominający nakładki do wybielania zębów lub szynę relaksacyjną. Jest to przeźroczysta nakładka, wykonana i dopasowana indywidualnie pod Twoje zęby. Analizując wady i zalety, pozycjoner ma je dokładnie takie same jak płytka retencyjna. Jedyną różnicą (na korzyść pozycjonera) jest Twój komfort, uzyskany dzięki kształtowi i rozmiarowi pozycjonera, gdyż nie posiada on części podniebiennej lub podjęzykowej.

Okres retencji zależy od wielu aspektów: Twojego wieku, stanu wyjściowego Twoich zębów, radykalności przemieszczeń zębów, stabilności uzyskanego efektu. Upraszczając – im jesteś starszy, im uzyskane zmiany Twojego leczenia są większe, tym dłuższa powinna być retencja.

Bez względu na rodzaj aparatu ortodontycznego jaki będziesz nosić, przyjmuje się, że etap retencji powinien być przynajmniej dwukrotnie dłuższy niż okres samego leczenia ortodontycznego. Jeżeli przyjmiemy, że Twoje leczenie potrwa 18 miesięcy to okres utrwalania efektów powinien wynieść 36 miesięcy. Z czasem przyzwyczaisz się do retencji, przez co stanie się ona mniej uciążliwa.

W przypadku ruchomej retencji, zaraz po zakończeniu leczenia, zalecane będzie noszenie płytki lub pozycjonera przez całą dobę, wyjmując jedynie podczas posiłków oraz mycia zębów. Z czasem, po kilku miesiącach, można ograniczyć czas noszenia płytki i pozycjonera do kilku godzin dziennie oraz spania w nocy. Ostatecznie możesz je zakładać tylko na noc, a pod koniec retencji nawet nie każdej nocy.

Jeżeli będziesz nosić retainer, przymocowany na stałe, nie będzie problemów z pamiętaniem o zakładaniu i ściąganiu, ani też zmieniających się okresów czasowych wraz z postępem retencji. Stosunkowo krótki jest też okres adaptacji do stałych retainerów.

Niezależnie od rodzaju retencji, wymaga ona też wizyt kontrolnych u Twojego ortodonty. Nie będą one jednak tak częste jak w przypadku samego aparatu ortodontycznego – najczęściej wystarczą spotkania co kilka miesięcy.

Ortodonta w Katowicach zaprasza na konsultację w Dentim Clinic. Umów się!

My też nie lubimy spamu
Wyrażam zgodę na kontakt w celach świadczenia usług medycznych. Pełna treść zgody tutaj.(obowiązkowe)
Wyrażam zgodę na kontakt w celach marketingowych. Pełna treść zgody tutaj.

Pobierz BEZPŁATNY poradnik!